แม้ว่าผมจะเป็นมนุษย์ .NET วันๆ ทำงานแต่บน Platform ของ Microsoft หัดเขียนโปรแกรมก็ VB6 จะเล่นหุ่นยนต์ก็ใช้ Robotics Studio แต่ว่าในมุมเล็กๆ มุมหนึ่งของบ้าน ก็มี Linux ครอบครองอยู่ครับ นั่นคือ Router ผมนั่นเอง! ASUS WL-500g Premium ที่ผมแสนจะภูมิใจ 
ตอนนีมันเป็นทั้ง SSH Server, FTP, HTTP, SVN, Samba (แชร์ไฟล์ผ่าน Windows Share) แล้วแถมยังเป็น Firewall, VPN, HTTP Tunnel ด้วย ทำงานหนักหน่วงมาก ผมถึงกับบริจาค Thumb Drive ให้มันอันนึงเลย เอาไว้เป็น Swap และลงโปรแกรม
แน่นอนว่า งานหนึ่งที่มันทำเป็นประจำ ไม่ได้ขาดเหมือนกันคือ การโหลดบิตครับ ผมใช้ mldonkey เป็นตัว Service แล้วก็ใช้ Sancho เป็น Interface ต่อเข้าไปจัดการมัน แน่นอนว่า ผมก็ต้องต่อ HDD ให้มันตัวนึงด้วย เอาไว้เก็บไฟล์ดาวน์โหลด ซึ่งตอนแรกผมใช้ HDD 250GB ต่อไว้ แล้วตัว File System มันก็พังไปแล้ว... เลยคิดว่า ต้องหา HDD ใหม่ให้มัน ก็หันมาต่อ HDD ตัวเก่าจาก Notebook ขนาด 60GB อยู่ ทีนี้ สิ่งที่เหลืออยู่ จะ Format มันเป็นอะไรดี...จะลองเสี่ยงกับ Ext3 อีกครั้ง หรือ FAT32 ดี
พอดีว่า ผมเคยอ่านเจอมาว่า Ext3 เนี่ย มีการจัดการไฟล์ที่ดีมาก ไม่จำเป็นต้อง Defrag เลย และก็ไม่มีโปรแกรมสำหรับ Defrag ให้ด้วย และถ้าเกิดว่ามีใครเกิดถาม หรือพูดถึงขึ้นมาเนี่ย ก็แทบจะเป็นการ Flame ตัว Post นั้น เอาจนเกรียมไปเลยทีเดียว ถ้าสนใจ ก็ลอง Google ดูครับ มีเพียบ
ผมเองก็เลยเกิดความเชื่อ ถึงแม้ว่ามันจะค่อนข้างขัดต่อความรู้สึกอยู่บ้างเหมือนกัน ไม่ใช่เพราะว่าผมเป็นแฟน Microsoft นะครับ แต่เพราะว่า ผมยังไม่เคยเห็นข้อมูลออกมายืนยันจริงๆ ซะทีต่างหาก และตามที่เรียนมา Fragmentation มันก็เป็นศัตรูกับ Performance โดยตรง ถ้าเกิดว่าไม่มี Fragmentation ก้อคงจะดี ผมเลยตัดสินใจ เชื่อใน "Myth" อันนี้ ที่ว่า Ext3 จะไม่มีวัน Fragment แล้วจัดการ Format ทันที!
ผ่านไปได้สักพัก 60GB มันก้อเต็มครับ (เหลือ 40MB) ก็ต้องถึงเวลา ถอดมันออกมาต่อกับ Windows (ลง Ext2Fsd) แล้ว Write ลง DVD เสียที ปรากฏว่า...
ผม Write DVD แผ่นนึง ผ่านมาจะชัวโมงนึงแล้ว (ทั้งหมด ใช้เวลาไป 58 นาที...) มันก็ยังไม่เสร็จครับ เทียบเท่ากับ Write ที่ความเร็ว 1x เลย อยากจะ Cancel มากๆ แต่เสียดายแผ่น TDK ครับ 
เมื่อลองเดินไปดูที่ตัว HDD ก็ปรากฏว่า ไฟ LED กระพริบเป็นไฟเธคเลยทีเดียว แน่นอนว่า เป็นสัญญานของอภิมหา Fragmentation แน่ๆ
พอลอง สั่ง Scandisk e2fsck ดู หลังจากลบไฟล์นั้นไปแล้ว ก็ปรากฏว่า...
มันยังคงจะ Fragment อยู่อีก 34% (20GB...) แล้วที่แย่กว่านั้นคือ ผมไม่มีทาง Defrag มันได้เนี่ยสิครับ ซึ่ง HDD ก้อนนี้ก็มีการลบไฟล์มาเยอะแล้วเหมือนกัน แต่ก็ดูเหมือนว่ามันจะแย่ลงกว่าเดิม (ก่อนหน้านี้ ผม Write DVD ทีนึงแล้ว และก็ช้าเหมือนกัน แต่ไม่มาก) แบบนี้ก็คงไม่มีทางเลือกอื่น นอก format กันใหม่ 
ผมลองหาดู มี Post เกี่ยวกับเรื่องนี้เหมือนกัน ที่นี่ครับ http://ubuntuforums.org/showthread.php?t=246413 เขาบอกว่า ถ้าไฟล์มันใหญ่ และมันค่อยๆ โต (ก้อคือการโหลดบิต หรือดาวน์โหลดไฟล์นั่นเอง...) มันจะ Fragment ครับ แต่ก็ไม่มีทางแก้อื่น นอกจากเริ่มใหม่หมด โปรแกรม Defrag มันก็ไม่ Practical เพราะคือการ Copy ไฟล์ไปมา เพื่อหวังว่า ที่ใหม่มันจะไม่ Fragment ไม่รู้คิดมาได้ไง 
แล้วก็มีคนแนะนำให้ใช้ NILFS หรือ LogFS เหมือนกัน เขาตอบผมไว้ที่โพสเกี่ยวกับเรื่อง Defrag ใน Linux (นานแล้วเหมือนกัน ผมยังจำไม่ได้เลยว่า ไปอ่านเจอเมื่อไหร่ ) เขาบอกว่า สองตัวนี้ มันจะเขียนไฟล์แบบต่อเนื่องยาวไปเลย ก็คือมันยัง Fragment เหมือนเดิม แต่ว่าเวลาอ่าน มันก้อไม่ต้อง Seek มาก ซึ่งถ้าใช้มาดาวน์โหลดไฟล์ มันก็น่าจะเหมือนกับใช้ FAT32 ธรรมดา...
อันที่จริง นี่ก้อไม่ใช้ครั้งแรกที่ผมเข็ดกับ Ext3 นะครับ ผมเคยเชื่อในอีก Myth นึงเหมือนกันว่า มัน Reliable มาก และ Format ตัว HDD 250GB ที่ตัว File System เจ๊งไปก่อนหน้านี้ เป็น Ext3 เหมือนกัน ปรากฏว่า พอใช้ๆ ไปได้ราวเกือบปี (คิดดูสิครับ ว่าจะช้ำใจขนาดไหน) มันก็ Corrupt ครับ บังคับให้ผมรัน E2fsck แล้วสิ่งที่เกิดขึ้นคือ มันรันแล้ว Loop ไปเองเรื่อยๆ โดยที่มันไม่ยอมถามอะไรผมครับ ก็จริงอยู่ว่า ผมใช้ /y ให้มัน Fix ทุกอย่าง แต่อีตอน Loop นี่ มันไม่ถามครับ ผมปล่อยให้มันรันอยู่นานเหมือนกัน คิดว่า เดี๋ยวมันก็จะเสร็จ แล้วตัด Terminal ไป พอมาเปิดดูอีกที มันก็ยังรันอยู่ เลยตัดสินใจ ให้มัน Output ลงไฟล์ไว้ด้วย ถึงได้พบว่า มัน Loop นี่แหละ และเท่านั้นยังไม่พอ ยิ่งมัน Loop มันยิ่งทำให้พังขึ้นเรื่อยๆ ครับ เพราะไอ้คำถาม Fix มัน จะเปลี่ยนเลข inode ไปเรื่อยๆ แล้วก็มากขึ้นเรื่อยๆ ... กว่าผมจะไหวตัวทัน เอามาต่อกะ Notebook ด้วยความทุลักทุเล แล้วใช้โปรแกรมใน Windows เช็ค ไฟล์มันก็ Corrupt ไปเกือบหมดแล้ว เพราะมันเขียนทับไปทับมาหลายรอบ (เสียดายมากๆ)
สรุปก็คือ...ไม่ใช่ว่า Vista และ NTFS ดีสุดครับ นิทานเรื่องนี้ สอนให้รู้ว่า เราต้องอย่าเชื่ออะไร จนกว่าจะจะได้พิสูจน์มันด้วยตัวเอง และต้องรับฟังความเห็นคนอื่นมากๆ ครับ เล่นมา "เชื่อกันว่า" ของตัวเองดี (เช่น ext3 ไม่มีวันที่จะ Fragment จนมีผลเสียบกับ Performance) เราก็จะไม่มีการพัฒนาต่อไปได้อีก...จริงไหมครับ?
สำหรับการ Format ใหม่ครั้งนี้ แน่นอนว่า คงจะเป็น FAT32 แล้วครับ ถึงแม้ว่ามันอาจจะไม่ค่อย Reliable แต่ก็ยังมีโปรแกรมที่ช่วยผม Fix และก็ Defrag ได้ บน Windows แหละน่า ให้ผมไปพึ่ง e2fsck นี่ ไม่เอาอีกเด็ดขาด เหอๆๆๆ
แน่นอนว่า ถ้าใครมีคำแนะนำ รบกวนมาบอกผมด้วยครับ ตอนนี้ก็ Suffer มากจริงๆ [:'(]